List gończy nie zawsze musi oznaczać zatrzymanie, doprowadzenie i dalsze stosowanie izolacyjnych środków wobec podejrzanego. W odpowiednio prowadzonej sprawie możliwe jest doprowadzenie do uchylenia poszukiwań i umożliwienie podejrzanemu dobrowolnego stawienia się przed organem prowadzącym postępowanie.
W jednej z prowadzonych przez nas spraw wobec podejrzanego prowadzone były poszukiwania listem gończym. Sytuacja była dla klienta szczególnie trudna, ponieważ dalsze pozostawanie w takim stanie oznaczało realne ryzyko zatrzymania w dowolnym momencie, w tym podczas kontroli Policji, przekraczania granicy czy wykonywania zwykłych codziennych czynności.
Po przeanalizowaniu sytuacji procesowej obrońca przygotował i złożył do Prokuratury odpowiednio umotywowany wniosek o uchylenie listu gończego.
Kluczowym elementem argumentacji było wykazanie, że dalsze prowadzenie poszukiwań nie jest konieczne, ponieważ podejrzany – działając za pośrednictwem obrońcy – zadeklarował gotowość dobrowolnego stawienia się w Prokuraturze i udziału w czynnościach procesowych.
Prokurator uwzględnił argumentację obrony i wydał postanowienie o odwołaniu poszukiwań listem gończym.
W uzasadnieniu decyzji wprost wskazano, że do Prokuratury wpłynął wniosek obrońcy o uchylenie listu gończego, a podejrzany zobowiązał się do dobrowolnego zgłoszenia na czynności.
Co oznaczało to dla klienta?
Przede wszystkim zakończenie stanu permanentnego zagrożenia zatrzymaniem.
Po uchyleniu listu gończego klient mógł ustalić z organem prowadzącym postępowanie sposób i termin dobrowolnego stawienia się, zamiast oczekiwać na przymusowe zatrzymanie i doprowadzenie.
W praktyce ma to ogromne znaczenie.
Osoba poszukiwana listem gończym często obawia się, że samo ujawnienie miejsca pobytu albo kontakt z Prokuraturą automatycznie zakończy się zatrzymaniem i tymczasowym aresztowaniem. Nie w każdej sprawie taki scenariusz jest jednak nieunikniony.
Właściwie przygotowane stanowisko obrony może pozwolić wykazać, że podejrzany nie zamierza się ukrywać, chce uczestniczyć w postępowaniu i jest gotowy wykonywać obowiązki wynikające z prowadzonej sprawy.
Czy uchylenie listu gończego oznacza, że nie będzie tymczasowego aresztowania?
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
Samo uchylenie listu gończego nie przesądza automatycznie wszystkich dalszych decyzji procesowych. Może jednak zasadniczo zmienić sytuację podejrzanego.
Jeżeli przyczyną poszukiwania było przede wszystkim to, że organ nie znał miejsca pobytu podejrzanego albo nie miał z nim kontaktu, dobrowolne zgłoszenie się i podjęcie współpracy procesowej może istotnie osłabić argument, że podejrzany będzie się ukrywał lub utrudniał postępowanie.
W omawianej sprawie udało się doprowadzić do sytuacji, w której klient mógł stawić się dobrowolnie na czynności bez konieczności realizacji listu gończego i bez automatycznego zatrzymania wynikającego z samych poszukiwań.
To pokazuje, że list gończy nie zawsze musi prowadzić do najbardziej dotkliwego scenariusza.
Dlaczego szybki kontakt z adwokatem ma znaczenie?
Przy liście gończym jednym z największych błędów jest bierne oczekiwanie.
Im dłużej podejrzany pozostaje nieuchwytny dla organów ścigania, tym łatwiej może powstać przekonanie, że celowo unika postępowania.
Zadaniem obrońcy jest przejęcie kontaktu z Prokuraturą lub Sądem, ustalenie aktualnego stanu sprawy oraz przedstawienie rozwiązania, które pozwoli zabezpieczyć prawidłowy tok postępowania bez konieczności stosowania najbardziej dolegliwych środków.
W zależności od sytuacji może to obejmować m.in.:
- złożenie wniosku o uchylenie listu gończego,
- wskazanie aktualnego miejsca pobytu podejrzanego,
- zadeklarowanie dobrowolnego stawiennictwa,
- uzgodnienie terminu czynności,
- przedstawienie argumentów przeciwko dalszemu stosowaniu środków izolacyjnych,
- przygotowanie klienta do przesłuchania i dalszego udziału w sprawie.
Pomoc obrońcy może całkowicie zmienić sposób powrotu do postępowania
Różnica pomiędzy osobą zatrzymaną na podstawie listu gończego a osobą, która za pośrednictwem obrońcy doprowadziła do jego uchylenia i dobrowolnie stawiła się przed organem, może być bardzo duża.
W pierwszym przypadku podejrzany traci kontrolę nad momentem i sposobem zatrzymania.
W drugim – obrona może wcześniej przygotować strategię, skontaktować się z organem prowadzącym sprawę i podjąć próbę uporządkowania sytuacji procesowej jeszcze przed stawiennictwem klienta.
Dlatego osoba, która dowiaduje się, że jest poszukiwana listem gończym, nie powinna zakładać z góry, że jedynym rozwiązaniem jest oczekiwanie na zatrzymanie.
W wielu sprawach warto najpierw sprawdzić, czy istnieją podstawy do złożenia wniosku o uchylenie listu gończego i umożliwienia dobrowolnego stawienia się przed Prokuraturą lub Sądem.
Każda sytuacja wymaga jednak indywidualnej analizy akt oraz przyczyn, dla których poszukiwania zostały zarządzone.
Tymczasowe aresztowanie – jak je uchylić lub zmienić? Zażalenie, wniosek obrońcy i poręczenie majątkowe
Tymczasowe aresztowanie jest najsurowszym środkiem zapobiegawczym o charakterze izolacyjnym w postępowaniu karnym. Podejrzany lub oskarżony zostaje pozbawiony wolności jeszcze przed prawomocnym zakończeniem sprawy i może przebywać w areszcie przez wiele miesięcy.
Zastosowanie tymczasowego aresztowania nie oznacza jednak, że sytuacja jest przesądzona.
Postanowienie o zastosowaniu albo przedłużeniu tymczasowego aresztowania można zaskarżyć. W toku postępowania można również składać wnioski o uchylenie lub zmianę aresztu na środki wolnościowe, takie jak poręczenie majątkowe, dozór Policji czy zakaz opuszczania kraju.
W praktyce naszej kancelarii prowadziliśmy sprawy, w których:
- Sąd odwoławczy po zażaleniu obrońcy zmieniał decyzję o zastosowaniu tymczasowego aresztowania,
- uchylano przedłużający się areszt na skutek wniosku obrońcy,
- dalszą izolację zastępowano dozorem Policji,
- stosowano poręczenie majątkowe zamiast dalszego aresztowania,
- po zażaleniu obrońcy klient mógł opuścić areszt po wpłaceniu poręczenia.
Poniżej wyjaśniamy, kiedy można walczyć o uchylenie tymczasowego aresztowania, jak wygląda zażalenie, kiedy warto złożyć odrębny wniosek o zmianę środka zapobiegawczego i jakie argumenty mogą mieć znaczenie dla Sądu.
Najważniejsze informacje o tymczasowym aresztowaniu
Kto stosuje tymczasowe aresztowanie?
Tymczasowe aresztowanie może zastosować Sąd. Na etapie postępowania przygotowawczego następuje to na wniosek prokuratora.
Czy można zaskarżyć zastosowanie tymczasowego aresztowania?
Tak. Na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania przysługuje zażalenie.
Czy można uchylić tymczasowe aresztowanie już w trakcie jego wykonywania?
Tak. Obrona może występować o uchylenie albo zmianę stosowanego środka zapobiegawczego, jeżeli aktualne okoliczności nie uzasadniają dalszej izolacji.
Czy poręczenie majątkowe może zastąpić tymczasowe aresztowanie?
Tak. Jeżeli Sąd uzna, że poręczenie odpowiednio zabezpieczy prawidłowy tok postępowania, możliwa jest zmiana aresztu na poręczenie majątkowe.
Czy dozór Policji może wystarczyć zamiast aresztu?
Tak. W jednej z prowadzonych przez nas spraw na skutek wniosku obrońcy Sąd uchylił tymczasowe aresztowanie i pozostawił jedynie dozór Policji.
Czy poważne zarzuty oznaczają, że nie można wyjść z aresztu?
Nie. Charakter zarzutów jest istotny, ale Sąd powinien każdorazowo oceniać aktualną sytuację procesową oraz możliwość zabezpieczenia postępowania środkami wolnościowymi.
Czym jest tymczasowe aresztowanie?
Tymczasowe aresztowanie jest izolacyjnym środkiem zapobiegawczym. Jego celem nie jest ukaranie podejrzanego lub oskarżonego.
Osoba tymczasowo aresztowana nie odbywa kary pozbawienia wolności.
Postępowanie karne nadal trwa, a wobec podejrzanego lub oskarżonego obowiązuje domniemanie niewinności.
Areszt ma zabezpieczyć prawidłowy tok postępowania w sytuacji, w której Sąd uzna, że zastosowanie środków wolnościowych nie będzie wystarczające.
Właśnie dlatego niezwykle istotna jest zasada, zgodnie z którą tymczasowe aresztowanie powinno być rozwiązaniem ostatecznym.
Jeżeli cele postępowania można osiągnąć za pomocą dozoru Policji, poręczenia majątkowego, zakazu opuszczania kraju lub innych środków nieizolacyjnych, obrona może argumentować, że dalsze pozbawienie wolności nie jest konieczne.
Kiedy Sąd może zastosować tymczasowe aresztowanie?
Podstawową przesłanką stosowania środków zapobiegawczych jest istnienie dużego prawdopodobieństwa, że podejrzany lub oskarżony popełnił zarzucane mu przestępstwo.
Samo prawdopodobieństwo popełnienia czynu nie wystarcza jednak automatycznie do zastosowania aresztu.
Znaczenie mogą mieć również m.in.:
obawa ucieczki lub ukrywania się – przykładowo brak stałego miejsca pobytu, wcześniejsze ukrywanie się albo inne okoliczności wskazujące na możliwość uniknięcia postępowania;
obawa matactwa – ryzyko nakłaniania świadków do składania określonych zeznań, uzgadniania wersji wydarzeń, ukrywania lub niszczenia dowodów;
grożąca surowa kara – w warunkach przewidzianych przez Kodeks postępowania karnego;
a wyjątkowo również określone ryzyko popełnienia kolejnego poważnego przestępstwa.
Jednocześnie Sąd powinien ocenić, czy istniejących zagrożeń nie można ograniczyć bez pozbawiania podejrzanego wolności.
Co dzieje się po zatrzymaniu? Posiedzenie w sprawie tymczasowego aresztowania
W praktyce sytuacja rozwija się bardzo szybko.
Jeżeli prokurator po zatrzymaniu i przedstawieniu zarzutów uzna, że zachodzą podstawy do zastosowania tymczasowego aresztowania, kieruje odpowiedni wniosek do Sądu.
To właśnie na tym etapie może dojść do jednej z najważniejszych decyzji w całej sprawie.
Obrona może argumentować m.in., że:
- nie istnieje realna obawa ucieczki,
- podejrzany posiada stałe miejsce zamieszkania,
- posiada rodzinę i pracę,
- nie podejmował prób ukrywania się,
- najważniejsze dowody zostały zabezpieczone,
- nie istnieje rzeczywista możliwość wpływania na świadków,
- proponowane przez prokuratora ryzyko matactwa jest wyłącznie hipotetyczne,
- wystarczające jest poręczenie majątkowe,
- wystarczający będzie dozór Policji,
- możliwe jest zastosowanie zakazu opuszczania kraju.
Dlatego moment posiedzenia aresztowego jest jednym z etapów, na których szybka pomoc obrońcy może mieć szczególne znaczenie.
Zażalenie na tymczasowe aresztowanie – czy warto je składać?
Takie pytanie bardzo często zadają rodziny osób, które właśnie trafiły do aresztu.
Samo zastosowanie tymczasowego aresztowania przez Sąd pierwszej instancji nie oznacza, że decyzji nie można skutecznie zakwestionować.
Obrona może wnieść zażalenie i poddać postanowienie kontroli Sądu odwoławczego.
Co istotne, skuteczność zażalenia nie zawsze wymaga wykazania, że wobec podejrzanego nie powinno stosować się żadnego środka zapobiegawczego.
Czasami zasadniczy spór dotyczy czegoś innego:
czy dla zabezpieczenia postępowania naprawdę konieczne jest pozbawienie człowieka wolności?
W praktyce możliwe jest przecież zastosowanie kilku środków jednocześnie, przykładowo:
poręczenie majątkowe + dozór Policji + zakaz opuszczania kraju.
Przykład z praktyki kancelarii – skuteczne zażalenie na zastosowanie aresztu
W jednej z prowadzonych przez nas spraw Sąd pierwszej instancji zastosował wobec klienta tymczasowe aresztowanie.
Obrońca zaskarżył tę decyzję. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie obrony, zmienił wcześniejsze postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania.
To przykład pokazujący, że kontrola odwoławcza może doprowadzić do realnej zmiany sytuacji podejrzanego.
Czytaj pełne case study: Sąd Okręgowy po zażaleniu obrońcy zmienił decyzję o zastosowaniu tymczasowego aresztowania
Czy można złożyć wniosek o uchylenie tymczasowego aresztowania?
Tak.
Obrona nie musi ograniczać się wyłącznie do zażalenia wniesionego bezpośrednio po zastosowaniu aresztu.
Sytuacja procesowa zmienia się w czasie.
Świadkowie są przesłuchiwani. Dokumentacja zostaje zabezpieczona. Przeprowadzane są przeszukania. Zabezpieczane są telefony, komputery i inne dowody. Wpływ podejrzanego na materiał dowodowy może z każdym kolejnym miesiącem stawać się coraz mniejszy.
Dlatego argument, który uzasadniał areszt na początku śledztwa, nie musi uzasadniać go kilka miesięcy później.
Obrona może wystąpić z wnioskiem o uchylenie albo zmianę środka zapobiegawczego.
Przykład z praktyki kancelarii – wniosek obrońcy doprowadził do uchylenia aresztu
W jednej z naszych spraw klient przez dłuższy czas pozostawał tymczasowo aresztowany.
Wraz z postępem procesu większość istotnych dowodów została już przeprowadzona.
Obrońca wystąpił z własnej inicjatywy z wnioskiem o uchylenie tymczasowego aresztowania.
Sąd uwzględnił zmianę sytuacji procesowej, uchylił areszt i zastosował jedynie dozór Policji z obowiązkiem stawiennictwa raz w tygodniu.
Klient mógł odpowiadać z wolnej stopy.
Czytaj pełne case study: Uchylenie tymczasowego aresztowania – Sąd zmienił areszt na dozór Policji
Przedłużenie tymczasowego aresztowania – czy można się odwołać?
Tak.
To kolejna bardzo istotna kwestia.
Nawet jeżeli pierwotne zastosowanie tymczasowego aresztowania było uzasadnione, nie oznacza to automatycznie, że areszt powinien być następnie przedłużany.
Przy każdej kolejnej decyzji znaczenie ma aktualny stan postępowania.
Jeżeli przez okres dotychczasowej izolacji:
- przesłuchano najważniejszych świadków,
- zabezpieczono dokumentację,
- zabezpieczono telefony i komputery,
- pozyskano dane bankowe lub telekomunikacyjne,
- wykonano przeszukania,
- zgromadzono zasadniczy materiał dowodowy,
może powstać pytanie, co konkretnie dalszy areszt ma jeszcze zabezpieczać.
To jeden z najważniejszych kierunków argumentacji przy przedłużającym się tymczasowym aresztowaniu.
Zabezpieczenie dowodów a obawa matactwa
Obawa matactwa jest jedną z najczęściej wskazywanych podstaw stosowania tymczasowego aresztowania.
Nie powinna być jednak traktowana jako argument nieograniczony w czasie.
Na początku śledztwa podejrzany może potencjalnie mieć możliwość kontaktowania się ze świadkami albo wpływania na określone dowody.
Po kilku miesiącach sytuacja może wyglądać zupełnie inaczej.
Jeżeli świadkowie zostali przesłuchani, telefony zabezpieczone, dokumenty znajdują się w aktach, a dane zostały pozyskane przez organy ścigania, możliwość wpływania na zgromadzony materiał może być znacznie mniejsza.
Przykład z praktyki – Sąd zmienił przedłużony areszt na poręczenie 50.000 zł
W jednej z prowadzonych przez nas spraw Sąd Rejonowy zdecydował o przedłużeniu tymczasowego aresztowania o kolejne trzy miesiące.
Obrona wniosła zażalenie.
Sąd Okręgowy zwrócił uwagę m.in. na okres dotychczasowego pozbawienia wolności, zgromadzony materiał dowodowy oraz czas, którym dysponowała Prokuratura na wykonanie czynności.
Ostatecznie Sąd zmienił decyzję – dalsze tymczasowe aresztowanie mogło zostać zastąpione poręczeniem majątkowym w wysokości 50.000 zł.
Czytaj pełne case study: zażalenie obrońcy – 50.000 zł poręczenia zamiast dalszego aresztu
Poręczenie majątkowe zamiast tymczasowego aresztowania
Jedną z najważniejszych alternatyw dla tymczasowego aresztowania jest poręczenie majątkowe, potocznie nazywane kaucją.
Poręczenie nie jest karą ani grzywną.
Ma stanowić zabezpieczenie prawidłowego zachowania podejrzanego lub oskarżonego podczas dalszego postępowania.
W określonych sytuacjach Sąd może uznać, że odpowiednio ustalone poręczenie majątkowe – samodzielnie albo w połączeniu z innymi środkami – wystarczy zamiast dalszej izolacji.
Więcej o zasadach stosowania poręczenia wyjaśniamy w osobnym materiale: Poręczenie majątkowe w sprawach karnych – na czym polega i jak je uzyskać?
Co to jest areszt warunkowy?
Potoczne określenie „areszt warunkowy” odnosi się do rozwiązania przewidzianego w art. 257 § 2 k.p.k.
Sąd może zastrzec, że tymczasowe aresztowanie zostanie zmienione pod warunkiem złożenia w określonym terminie poręczenia majątkowego.
W praktyce oznacza to, że podejrzany może opuścić areszt po spełnieniu warunku określonego przez Sąd.
Przykład z praktyki – 20.000 zł poręczenia po zażaleniu obrońcy
W jednej z prowadzonych przez nas spraw Sąd Rejonowy zastosował wobec klienta tymczasowe aresztowanie.
Obrońca wniósł zażalenie.
Sąd Okręgowy ponownie ocenił konieczność izolacji i zmienił wcześniejsze postanowienie.
Klient uzyskał możliwość opuszczenia aresztu po wpłaceniu poręczenia majątkowego w wysokości 20.000 zł.
[Czytaj pełne case study: Sąd Okręgowy po zażaleniu obrońcy – 20.000 zł poręczenia zamiast bezwzględnego aresztu
Poręczenie, dozór i zakaz opuszczania kraju jednocześnie
Zmiana tymczasowego aresztowania nie oznacza, że Sąd musi wybrać tylko jeden środek zapobiegawczy.
Możliwe jest zastosowanie kilku środków wolnościowych jednocześnie.
Takie rozwiązanie może być bardzo istotnym elementem argumentacji obrony.
Zamiast przedstawiać Sądowi wybór:
areszt albo całkowita wolność,
można zaproponować rozwiązanie pośrednie, które z jednej strony pozwoli podejrzanemu opuścić areszt, a z drugiej zapewni Sądowi konkretne mechanizmy zabezpieczające.
Przykład z praktyki – 30.000 zł + dozór Policji + zakaz opuszczania kraju
W jednej z prowadzonych przez nas spraw Sąd pierwszej instancji zdecydował o dalszym przedłużeniu tymczasowego aresztowania.
Obrona wniosła zażalenie.
Sąd odwoławczy zmienił decyzję i umożliwił klientowi opuszczenie aresztu po wpłaceniu 30.000 zł poręczenia majątkowego.
Jednocześnie zastosowano:
- dozór Policji,
- zakaz opuszczania kraju,
- zatrzymanie paszportu.
Sprawa pokazuje, że prawidłowy tok postępowania może w określonych okolicznościach zostać zabezpieczony poprzez kombinację kilku środków wolnościowych zamiast dalszej izolacji.
Czytaj pełne Case study: skuteczne zażalenie – 30.000 zł poręczenia, dozór i zakaz opuszczania kraju
Jak długo może trwać tymczasowe aresztowanie?
Pierwsze zastosowanie tymczasowego aresztowania w postępowaniu przygotowawczym następuje na określony czas.
Nie oznacza to jednak, że po jego upływie podejrzany automatycznie odzyskuje wolność.
Prokurator może występować o dalsze przedłużenie aresztowania, a w postępowaniu sądowym środek ten również może być nadal stosowany.
Właśnie dlatego przy długotrwałym areszcie tak istotne jest regularne badanie aktualności przesłanek jego stosowania.
Z perspektywy obrony nie wystarczy pytać:
„Dlaczego Sąd zastosował areszt?”
Po kilku miesiącach należy pytać:
„Dlaczego w obecnym stanie sprawy dalszy areszt jest jeszcze konieczny?”
To zupełnie inne pytanie.
Czy długi czas tymczasowego aresztowania może być argumentem za jego uchyleniem?
Sam upływ czasu nie oznacza automatycznie, że areszt musi zostać uchylony.
Ma jednak znaczenie przy ocenie proporcjonalności dalszej izolacji oraz aktualności przesłanek.
Im dłużej trwa areszt, tym istotniejsze staje się ustalenie:
- jakie dowody zostały już przeprowadzone,
- jakie czynności nadal pozostają do wykonania,
- dlaczego nie wykonano ich wcześniej,
- czy podejrzany może jeszcze realnie wpływać na dowody,
- czy nadal istnieje obawa ucieczki,
- czy cele postępowania można osiągnąć środkami wolnościowymi.
Dlatego wniosek o uchylenie aresztu po kilku miesiącach może opierać się na zupełnie innych okolicznościach niż wcześniejsze zażalenie na samo zastosowanie aresztu.
Czy grożąca wysoka kara oznacza, że Sąd nie uchyli aresztu?
Nie można przyjąć takiego automatyzmu.
Grożąca podejrzanemu lub oskarżonemu kara może mieć znaczenie dla oceny przesłanek stosowania tymczasowego aresztowania.
Nie oznacza jednak, że osoba, której postawiono poważne zarzuty, musi pozostawać w areszcie aż do zakończenia sprawy.
Wraz z postępem postępowania zmieniać mogą się pozostałe okoliczności.
Właśnie dlatego przy kolejnych decyzjach dotyczących aresztu obrona powinna odnosić się do aktualnego stanu sprawy, a nie wyłącznie argumentów istniejących w dniu zatrzymania.
Jakie argumenty mogą przemawiać za uchyleniem tymczasowego aresztowania?
Nie istnieje jeden uniwersalny argument prowadzący do zwolnienia z aresztu.
W praktyce znaczenie może mieć przede wszystkim:
- przeprowadzenie najważniejszych dowodów,
- przesłuchanie świadków,
- zabezpieczenie dokumentacji i urządzeń,
- osłabienie obawy matactwa,
- brak realnej obawy ucieczki lub ukrywania się,
- stałe miejsce zamieszkania,
- stałe zatrudnienie lub działalność gospodarcza,
- silne więzi rodzinne,
- dotychczasowa niekaralność,
- prawidłowe zachowanie w toku postępowania,
- możliwość wpłacenia odpowiedniego poręczenia majątkowego,
- możliwość zastosowania dozoru Policji,
- możliwość zastosowania zakazu opuszczania kraju,
- długość dotychczasowego pozbawienia wolności,
- aktualny etap postępowania.
Najważniejsze jest jednak, aby argumentacja była dopasowana do konkretnej przyczyny, dla której Sąd stosuje areszt.
Tymczasowe aresztowanie a list gończy
Tymczasowe aresztowanie ma również bardzo istotne znaczenie w sprawach osób poszukiwanych.
List gończy może być związany właśnie z istniejącym postanowieniem o tymczasowym aresztowaniu.
Dlatego w określonych sprawach rzeczywistym celem obrony nie jest samo „usunięcie listu gończego”, lecz doprowadzenie do uchylenia albo zmiany podstawy w postaci tymczasowego aresztowania. Tę zależność opisujemy szerzej w materiale dotyczącym uchylenia listu gończego.
Uchylenie listu gończego – wniosek krok po kroku, wzór i argumenty
Warto również przeczytać:
List gończy – co to jest i jak się bronić?
Rodzina osoby tymczasowo aresztowanej – co może zrobić?
Tymczasowe aresztowanie jest trudne nie tylko dla osoby pozbawionej wolności, ale również dla jej najbliższych.
Rodzina może pomóc obrońcy przede wszystkim poprzez szybkie zgromadzenie dokumentów dotyczących sytuacji osobistej klienta.
Mogą to być przykładowo dokumenty dotyczące:
- zatrudnienia,
- prowadzenia działalności gospodarczej,
- miejsca zamieszkania,
- sytuacji rodzinnej,
- osób pozostających na utrzymaniu podejrzanego,
- możliwości złożenia poręczenia majątkowego.
Przydatne informacje praktyczne dotyczące kontaktu z osobą osadzoną opisaliśmy również w osobnym poradniku.
Tymczasowy areszt – poradnik dla rodziny osoby przebywającej w Areszcie Śledczym
Dlaczego pomoc obrońcy przy tymczasowym aresztowaniu jest ważna?
Sprawy dotyczące tymczasowego aresztowania są szczególne przede wszystkim ze względu na czas i wagę podejmowanych decyzji.
Obrońca może działać na kilku różnych etapach:
przed posiedzeniem aresztowym – analizując materiał sprawy i przygotowując argumentację przeciwko zastosowaniu aresztu;
na posiedzeniu aresztowym – przedstawiając Sądowi argumenty oraz proponując środki wolnościowe;
po zastosowaniu aresztu – składając zażalenie;
w trakcie wykonywania aresztu – składając wniosek o jego uchylenie albo zmianę;
przy kolejnym przedłużeniu – kwestionując dalszą konieczność izolacji;
przy areszcie warunkowym – pomagając w zastosowaniu poręczenia majątkowego oraz innych środków wolnościowych.
Pięć opisanych wyżej spraw dobrze pokazuje, że nie istnieje tylko jedna droga prowadząca do opuszczenia aresztu.
W jednej sprawie skuteczne było zażalenie na samo zastosowanie tymczasowego aresztowania.
W innej – zażalenie na jego przedłużenie.
W kolejnej – odrębny wniosek obrońcy złożony już podczas trwania postępowania.
W jeszcze innych sprawach rozwiązaniem okazało się poręczenie majątkowe połączone z dodatkowymi środkami wolnościowymi.
5 przykładów uchylenia lub zmiany tymczasowego aresztowania z praktyki kancelarii
- Zażalenie na przedłużenie aresztu – poręczenie 30.000 zł, dozór i zakaz opuszczania kraju
Sąd pierwszej instancji przedłużył tymczasowe aresztowanie. Po zażaleniu obrony Sąd odwoławczy zastosował rozwiązanie wolnościowe: 30.000 zł poręczenia, dozór Policji i zakaz opuszczania kraju.
Zobacz Case Study → https://obrona24h.pl/case-study-tymczasowe-aresztowanie-skuteczne-zazalenie-poreczenie-dozor/
- Wniosek obrońcy o uchylenie przedłużającego się aresztu – klient wychodzi na dozór
Obrona samodzielnie wystąpiła o ponowną ocenę konieczności dalszej izolacji. Sąd uchylił tymczasowe aresztowanie i zastosował dozór Policji raz w tygodniu.
Zobacz Case Study → https://obrona24h.pl/case-study-uchylenie-tymczasowego-aresztowania-po-wniosku-obroncy/
- Zażalenie na zastosowanie tymczasowego aresztowania – Sąd Okręgowy zmienia decyzję
Sąd pierwszej instancji zastosował areszt. Obrońca wniósł zażalenie, a Sąd Okręgowy zmienił wcześniejsze rozstrzygnięcie.
Zobacz Case Study → https://obrona24h.pl/case-study-tymczasowe-aresztowanie-skuteczne-zazalenie-zmiana-decyzji-sadu/
- Przedłużenie aresztu o kolejne trzy miesiące – 50.000 zł poręczenia zamiast dalszej izolacji
Obrona zaskarżyła decyzję o kolejnym przedłużeniu aresztowania. Sąd Okręgowy dopuścił możliwość zastosowania poręczenia majątkowego w wysokości 50.000 zł.
Zobacz Case Study nr 4 → https://obrona24h.pl/case-study-tymczasowe-aresztowanie-skuteczne-zazalenie-50000-poreczenia/
- Zażalenie obrońcy – 20.000 zł poręczenia zamiast tymczasowego aresztowania
Po zastosowaniu aresztu obrona wniosła zażalenie. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie i umożliwił klientowi opuszczenie aresztu po wpłaceniu 20.000 zł poręczenia.
Zobacz Case Study → https://obrona24h.pl/case-study-tymczasowe-aresztowanie-skuteczne-zazalenie-20000-poreczenia/
Każda z opisanych spraw miała inny stan faktyczny i procesowy. Ich wyniki nie stanowią gwarancji uzyskania podobnego rozstrzygnięcia w innej sprawie, ale pokazują różne instrumenty prawne, którymi dysponuje obrona w walce o uchylenie albo zmianę tymczasowego aresztowania.
FAQ – najczęstsze pytania o tymczasowe aresztowanie
Czy można wyjść z tymczasowego aresztu przed końcem sprawy?
Tak. Tymczasowe aresztowanie może zostać uchylone albo zmienione na inny środek zapobiegawczy przed zakończeniem postępowania.
Jak uchylić tymczasowe aresztowanie?
Możliwe jest m.in. zaskarżenie postanowienia o zastosowaniu lub przedłużeniu aresztu oraz składanie w toku sprawy wniosków o jego uchylenie albo zmianę. Wybór właściwego środka zależy od aktualnego etapu postępowania.
Czy adwokat może złożyć wniosek o uchylenie aresztu?
Tak. Obrońca może złożyć wniosek o uchylenie lub zmianę stosowanego środka zapobiegawczego.
Czy można zamienić tymczasowe aresztowanie na dozór Policji?
Tak. Jest to jedna z możliwości. W jednej z opisanych wyżej spraw po wniosku obrońcy areszt został uchylony i zastąpiony dozorem Policji raz w tygodniu.
Czy można zamienić tymczasowe aresztowanie na poręczenie majątkowe?
Tak. W odpowiednich okolicznościach Sąd może zastosować poręczenie majątkowe zamiast dalszej izolacji. W opisanych sprawach zastosowane zostały m.in. poręczenia w wysokości 20.000 zł, 30.000 zł i 50.000 zł.
Czy kaucja zawsze pozwala wyjść z aresztu?
Nie. W polskim postępowaniu karnym nie istnieje automatyczna zasada pozwalająca każdej osobie wyjść z aresztu po wpłaceniu określonej kwoty. Sąd musi uznać, że poręczenie majątkowe będzie wystarczającym zabezpieczeniem.
Czy można złożyć kolejne zażalenie, gdy areszt zostanie przedłużony?
Postanowienia dotyczące dalszego stosowania tymczasowego aresztowania mogą podlegać kontroli na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego. Każda kolejna decyzja powinna być oceniana w świetle aktualnego stanu sprawy.
Czy przesłuchanie świadków pomaga w uchyleniu aresztu?
Może mieć istotne znaczenie. Jeżeli podstawą aresztu była obawa matactwa, przeprowadzenie kluczowych dowodów i przesłuchanie świadków może wpływać na ocenę aktualności tej obawy.
Czy stała praca i rodzina mają znaczenie?
Mogą mieć znaczenie przede wszystkim przy ocenie ryzyka ucieczki lub ukrywania się oraz przy przedstawianiu Sądowi sytuacji osobistej podejrzanego. Nie przesądzają jednak samodzielnie o uchyleniu aresztu.
Co zrobić, gdy bliska osoba została tymczasowo aresztowana?
Warto możliwie szybko ustalić sygnaturę sprawy, organ prowadzący postępowanie, miejsce osadzenia oraz treść postanowienia o zastosowaniu aresztu. Następnie można ocenić możliwość wniesienia zażalenia i przygotować dokumenty dotyczące sytuacji osobistej podejrzanego.
Adwokat – tymczasowe aresztowanie Wrocław
W sprawach dotyczących tymczasowego aresztowania czas ma szczególne znaczenie.
Pomoc obrońcy może obejmować udział w posiedzeniu aresztowym, przygotowanie zażalenia na zastosowanie lub przedłużenie aresztu, złożenie wniosku o uchylenie albo zmianę środka zapobiegawczego oraz przedstawienie propozycji zastosowania poręczenia majątkowego, dozoru Policji lub innych środków wolnościowych.
Opisane wyżej przypadki pokazują, że zastosowanie tymczasowego aresztowania nie zawsze oznacza konieczność pozostawania w izolacji aż do zakończenia postępowania.
Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej analizy akt oraz powodów, dla których Sąd zdecydował o zastosowaniu lub dalszym przedłużaniu aresztu.
Jeżeli wobec Ciebie lub bliskiej osoby zastosowano tymczasowe aresztowanie, skontaktuj się z kancelarią. Przeanalizujemy aktualną sytuację procesową i możliwość zaskarżenia, uchylenia albo zmiany stosowanego środka zapobiegawczego.
