Art. 258 KK dotyczy udziału w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego. Sam udział w takiej grupie stanowi odrębne przestępstwo – niezależnie od odpowiedzialności za konkretne czyny popełnione w ramach jej działalności.
Nie oznacza to jednak, że każda współpraca kilku osób przy popełnieniu przestępstwa jest zorganizowaną grupą przestępczą.
To jedna z najważniejszych kwestii w sprawach z art. 258 k.k.
Dla przypisania odpowiedzialności konieczne jest wykazanie odpowiedniego stopnia zorganizowania grupy oraz świadomego udziału oskarżonego w takiej strukturze. Sam kontakt z innymi podejrzanymi, wykonywanie określonych czynności czy nawet wspólne popełnienie przestępstwa nie zawsze wystarcza do skazania za art. 258 k.k.
W naszej praktyce prowadziliśmy liczne sprawy dotyczące działania w strukturach zorganizowanej grupy przestępczej, w tym takie, w których Sądy odwoławcze po apelacjach obrony eliminowały odpowiedzialność klientów za art. 258 § 1 k.k. W jednej ze spraw konsekwencją było również wyeliminowanie działania w grupie z opisu pozostałego czynu oraz zmiana kary pozbawienia wolności na grzywnę.
Poniżej wyjaśniamy, czym jest zorganizowana grupa przestępcza, co grozi za art. 258 k.k., czym grupa różni się od zwykłego współsprawstwa, jakie dowody pojawiają się w takich sprawach i jak można bronić się przed zarzutem udziału w zorganizowanej grupie przestępczej.
Co oznacza art. 258 KK?
Art. 258 Kodeksu karnego penalizuje udział w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego.
Karalne jest więc już samo świadome uczestnictwo w takiej strukturze.
Jest to istotne, ponieważ osoba może odpowiadać jednocześnie:
- za udział w zorganizowanej grupie przestępczej z art. 258 k.k.
- za konkretne przestępstwa popełnione w ramach jej działalności.
Jeżeli więc prokuratura twierdzi przykładowo, że kilka osób stworzyło zorganizowaną strukturę zajmującą się przestępczością narkotykową, zarzuty mogą obejmować zarówno art. 258 k.k., jak i odpowiednie przestępstwa z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Podobnie może wyglądać sytuacja w sprawach dotyczących oszustw, przestępczości gospodarczej czy skarbowej.
Kluczowe jest jednak słowo „zorganizowana”.
Nie każda grupa osób popełniających wspólnie przestępstwa jest zorganizowaną grupą przestępczą w rozumieniu art. 258 k.k.
Art. 258 § 1 KK – udział w zorganizowanej grupie przestępczej
Podstawowy typ przestępstwa określa art. 258 § 1 k.k.
Dotyczy on osoby, która bierze udział w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego.
Za taki czyn grozi obecnie kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.
Dla odpowiedzialności nie jest konieczne kierowanie grupą. Odpowiadać może również jej zwykły uczestnik.
Prokuratura musi jednak wykazać, że dana osoba rzeczywiście i świadomie uczestniczyła w zorganizowanej strukturze.
To właśnie ten element bardzo często staje się przedmiotem sporu pomiędzy oskarżeniem a obroną.
Art. 258 § 2 KK – grupa o charakterze zbrojnym lub terrorystycznym
Surowszą odpowiedzialność przewiduje art. 258 § 2 k.k.
Dotyczy on udziału w grupie albo związku:
- o charakterze zbrojnym,
- albo mających na celu popełnienie przestępstwa o charakterze terrorystycznym.
Za czyn z art. 258 § 2 k.k. grozi kara pozbawienia wolności od roku do 10 lat.
Art. 258 § 3 KK – zakładanie lub kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą
Jeszcze poważniejsza odpowiedzialność dotyczy osób, które nie są jedynie uczestnikami grupy, ale zakładają ją lub nią kierują.
Art. 258 § 3 k.k. przewiduje za takie zachowanie karę pozbawienia wolności od 2 do 15 lat.
W takich sprawach szczególnego znaczenia nabiera ustalenie rzeczywistej pozycji oskarżonego.
Nie każda osoba aktywna w kontaktach z innymi uczestnikami musi być automatycznie osobą kierującą grupą.
Konieczne jest ustalenie, jaką rzeczywiście pełniła funkcję, jakie decyzje podejmowała i jaki wpływ miała na pozostałych uczestników.
Art. 258 § 4 KK – grupa terrorystyczna
Najsurowszą odpowiedzialność w ramach art. 258 k.k. przewidziano dla osoby, która zakłada grupę lub związek mające na celu popełnienie przestępstwa o charakterze terrorystycznym albo taką grupą lub związkiem kieruje.
W takim przypadku kara wynosi od 3 do 20 lat pozbawienia wolności.
Kiedy kilka osób tworzy zorganizowaną grupę przestępczą?
To prawdopodobnie najważniejsze pytanie w praktyce stosowania art. 258 k.k.
Kodeks karny nie zawiera kompletnej definicji zorganizowanej grupy przestępczej. Jej cechy zostały w dużej mierze wypracowane przez orzecznictwo.
Dla istnienia grupy istotne mogą być m.in.:
- określony stopień zorganizowania,
- wewnętrzna struktura,
- podział zadań i ról,
- koordynacja działań,
- wspólny cel przestępczy,
- określona trwałość powiązań pomiędzy uczestnikami,
- świadomość uczestników, że działają w ramach takiej struktury.
Nie oznacza to, że grupa musi przypominać organizację znaną z filmów gangsterskich.
Nie musi posiadać nazwy, formalnego regulaminu, oficjalnej listy członków czy rozbudowanej wielostopniowej hierarchii.
Z drugiej strony nie można uznać za zorganizowaną grupę każdego przypadku współdziałania kilku osób.
I właśnie tutaj znajduje się jedna z najważniejszych granic art. 258 k.k.
Zorganizowana grupa przestępcza a współsprawstwo – jaka jest różnica?
Współsprawstwo i udział w zorganizowanej grupie przestępczej nie są tym samym.
Kilka osób może wspólnie i w porozumieniu popełnić przestępstwo bez stworzenia zorganizowanej grupy przestępczej.
Przykładowo: samo ustalenie, że trzy osoby wspólnie uczestniczyły w określonym procederze, nie powinno automatycznie prowadzić do wniosku, że każda z nich dopuściła się również przestępstwa z art. 258 § 1 k.k.
Przy zorganizowanej grupie konieczny jest dodatkowy element organizacyjny.
Istnieć musi struktura wykraczająca poza zwykłe porozumienie konieczne do wspólnego popełnienia konkretnego czynu.
Dla obrony rozróżnienie to może mieć fundamentalne znaczenie.
Możliwe jest bowiem, że oskarżony ponosi odpowiedzialność za konkretne przestępstwo popełnione wspólnie z innymi osobami, ale nie ma wystarczających podstaw do przypisania mu dodatkowo udziału w zorganizowanej grupie przestępczej.
Z praktyki kancelarii – uniewinnienie od art. 258 § 1 KK po apelacji obrońcy
Dokładnie taka kwestia pojawiła się w jednej z prowadzonych przez obronę spraw.
Sąd I instancji uznał klienta za winnego m.in. udziału w zorganizowanej grupie przestępczej z art. 258 § 1 k.k.
Działanie w ramach grupy zostało również wpisane w opisy innych przypisanych mu czynów.
Obrona zaskarżyła wyrok.
Po apelacji obrońcy Sąd Apelacyjny uniewinnił klienta od zarzutu z art. 258 § 1 k.k.
Co więcej, konsekwencją tego rozstrzygnięcia było również wyeliminowanie działania w ramach zorganizowanej grupy przestępczej z opisów pozostałych czynów oraz obniżenie wymierzonej klientowi kary.
CASE STUDY: Uniewinnienie od art. 258 k.k. po apelacji obrońcy
Sprawa pokazuje, że odpowiedzialność za inne przestępstwa nie przesądza automatycznie o odpowiedzialności za udział w zorganizowanej grupie przestępczej.
Czy samo wykonywanie poleceń lub współpraca z innymi oznacza udział w grupie?
Nie zawsze.
To szczególnie istotne w wieloosobowych postępowaniach gospodarczych, narkotykowych czy dotyczących oszustw.
Osoba może wykonywać określone czynności na rzecz innej osoby, prowadzić z nią interesy, dokonywać przelewów, przewozić określone przedmioty czy pozostawać z nią w częstym kontakcie.
Samo ustalenie takich okoliczności nie odpowiada jeszcze na pytanie, czy osoba ta świadomie uczestniczyła w zorganizowanej grupie przestępczej.
Trzeba ustalić jej świadomość oraz rzeczywisty charakter relacji z pozostałymi osobami.
W zależności od sprawy istotne mogą być pytania:
- Czy oskarżony wiedział o istnieniu grupy?
- Czy znał jej przestępczy cel?
- Czy znał innych uczestników?
- Czy wiedział, jaką rolę pełnią?
- Czy wykonywał określone zadania jako element działalności struktury?
- Czy podporządkowywał się zasadom jej funkcjonowania?
- Czy jego kontakty miały charakter stały, czy incydentalny?
Nie można zastępować dowodu świadomego udziału samym faktem kontaktowania się lub współpracy z osobami, którym zarzuca się działalność przestępczą.
Czy trzeba znać wszystkich członków zorganizowanej grupy przestępczej?
Nie jest konieczne, aby każdy uczestnik znał osobiście wszystkie osoby należące do struktury.
W rozbudowanych grupach poszczególni uczestnicy mogą mieć kontakt jedynie z częścią osób.
Nie zwalnia to jednak oskarżenia z konieczności wykazania, że konkretna osoba miała świadomość uczestniczenia w strukturze mającej przestępczy cel.
Czy można odpowiadać za art. 258 KK bez popełnienia innego przestępstwa?
Tak.
Art. 258 k.k. penalizuje już sam udział w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego.
Odpowiedzialność za udział w grupie jest więc odrębna od odpowiedzialności za konkretne czyny dokonane w ramach jej działalności.
W praktyce częściej zarzut z art. 258 k.k. występuje jednak obok innych zarzutów.
Jakie dowody występują w sprawach z art. 258 KK?
Postępowania dotyczące zorganizowanych grup przestępczych należą zwykle do spraw o bardzo rozbudowanym materiale dowodowym.
Akta mogą obejmować dziesiątki lub setki tomów.
Dla obrony szczególnie ważne jest jednak nie samo zgromadzenie ogromnej liczby materiałów, ale ustalenie:
co konkretnie wynika z nich w odniesieniu do konkretnego oskarżonego.
Najczęściej pojawiają się następujące rodzaje dowodów.
Podsłuchy i nagrania rozmów
Materiały z kontroli operacyjnej mogą mieć bardzo duże znaczenie.
Nie wystarczy jednak samo ustalenie, że oskarżony kontaktował się z osobami podejrzanymi o działalność przestępczą.
Analizy wymaga treść rozmów, ich kontekst, częstotliwość oraz to, czy rzeczywiście potwierdzają świadomość uczestniczenia w grupie.
Billingi i dane telekomunikacyjne
Billing może pokazywać istnienie kontaktu.
Sam w sobie nie zawsze pokazuje jednak treść ani charakter tego kontaktu.
Duża liczba połączeń pomiędzy dwiema osobami może mieć znaczenie dowodowe, ale powinna być oceniana razem z pozostałym materiałem.
Wiadomości SMS i komunikatory
WhatsApp, Messenger, Signal, Telegram czy zwykłe SMS-y mogą pozwalać na odtworzenie relacji pomiędzy podejrzanymi.
Także tutaj szczególnego znaczenia nabiera pełny kontekst rozmowy, a nie wyłącznie pojedyncze, najbardziej obciążające fragmenty.
Zeznania i wyjaśnienia współpodejrzanych
To jeden z najbardziej charakterystycznych dowodów w sprawach dotyczących art. 258 k.k.
Jedna osoba może zdecydować się na współpracę z organami ścigania i przedstawić informacje obciążające pozostałych.
Taki dowód wymaga szczególnie dokładnej analizy.
Świadek koronny
W największych sprawach dotyczących przestępczości zorganizowanej materiał dowodowy może obejmować zeznania świadka koronnego.
Również takie zeznania podlegają ocenie Sądu i powinny być konfrontowane z pozostałymi dowodami.
Dokumentacja finansowa
W sprawach gospodarczych znaczenie mogą mieć:
- przelewy bankowe,
- faktury,
- dokumentacja księgowa,
- przepływy pomiędzy spółkami,
- wypłaty gotówkowe,
- dokumenty dotyczące własności określonych składników majątku.
Sam przepływ pieniędzy nie przesądza jednak jeszcze o świadomym uczestnictwie w grupie przestępczej.
Pomówienie współpodejrzanego a art. 258 KK
Ten problem zasługuje na osobne omówienie.
W wieloosobowych sprawach karnych zdarza się, że istotna część zarzutu wobec jednej osoby opiera się na wyjaśnieniach innego podejrzanego lub oskarżonego.
Osoba składająca takie wyjaśnienia może sama znajdować się w bardzo trudnej sytuacji procesowej i liczyć na uzyskanie korzystniejszego rozstrzygnięcia.
Nie oznacza to automatycznie, że jej relacja jest niewiarygodna.
Nie oznacza jednak również, że powinna być przyjmowana bezkrytycznie.
Obrona powinna zbadać m.in.:
- czy relacja pozostaje konsekwentna,
- czy zmieniała się w toku postępowania,
- kiedy po raz pierwszy pojawiło się nazwisko oskarżonego,
- czy zeznający uzyskał lub oczekuje korzyści procesowej,
- czy jego twierdzenia znajdują potwierdzenie w dowodach obiektywnych,
- czy zna informacje, których rzeczywiście mógł być świadkiem,
- czy poszczególne elementy jego relacji można zweryfikować.
Z praktyki kancelarii – uchylenie tymczasowego aresztowania przy zarzucie art. 258 KK
W jednej z prowadzonych spraw klientowi zarzucono udział w zorganizowanej grupie przestępczej oraz poważne przestępstwo narkotykowe.
Jednym z istotnych elementów materiału obciążającego były wyjaśnienia współpodejrzanego.
Sąd Okręgowy zdecydował o dalszym stosowaniu tymczasowego aresztowania.
Obrońca wniósł zażalenie.
Obrona zakwestionowała m.in. stopień uprawdopodobnienia zarzutu udziału w zorganizowanej grupie, realność obawy matactwa i ucieczki oraz zasadność dalszego stosowania izolacji.
Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie i uchylił tymczasowe aresztowanie.
Co szczególnie istotne, nie zastosował wobec klienta żadnego innego środka zapobiegawczego – ani dozoru Policji, ani poręczenia majątkowego.
Jak bronić się przed zarzutem z art. 258 KK?
Nie istnieje jedna strategia obrony właściwa dla wszystkich spraw dotyczących zorganizowanych grup przestępczych.
Pierwszym etapem powinna być dokładna odpowiedź na dwa odrębne pytania:
- Czy materiał dowodowy pozwala w ogóle stwierdzić istnienie zorganizowanej grupy przestępczej?
- Czy materiał dowodowy pozwala stwierdzić świadomy udział konkretnego oskarżonego w tej grupie?
To nie jest to samo.
Grupa może istnieć, ale konkretna osoba może do niej nie należeć.
Może również okazać się, że osoby rzeczywiście wspólnie popełniały przestępstwa, ale sposób ich współdziałania nie osiągał stopnia organizacji koniecznego do zastosowania art. 258 k.k.
1. Zakwestionowanie istnienia zorganizowanej struktury
Obrona może wykazywać, że pomiędzy osobami istniało jedynie luźne albo incydentalne porozumienie.
Znaczenie ma brak struktury, podziału ról, trwałości czy innych elementów świadczących o zorganizowaniu.
2. Zakwestionowanie świadomego udziału oskarżonego
Nawet jeżeli grupa rzeczywiście istniała, trzeba udowodnić, że oskarżony świadomie w niej uczestniczył.
Sam kontakt z członkiem grupy nie wystarczy.
3. Analiza rzeczywistej roli oskarżonego
Należy ustalić, czy działania przedstawiane przez prokuraturę jako element uczestnictwa w grupie nie wynikały w rzeczywistości np. z relacji gospodarczej, zawodowej, rodzinnej lub towarzyskiej.
4. Weryfikacja pomówień
Jeżeli zarzut w istotnym stopniu opiera się na wyjaśnieniach współpodejrzanego albo zeznaniach świadka koronnego, trzeba dokładnie zweryfikować wiarygodność takiej relacji i jej potwierdzenie w innych dowodach.
5. Analiza materiału telekomunikacyjnego
Kontakty telefoniczne i wiadomości należy oceniać w pełnym kontekście.
Samo pojawienie się numeru telefonu oskarżonego w billingach innych podejrzanych nie oznacza jeszcze udziału w grupie.
6. Oddzielenie art. 258 KK od pozostałych zarzutów
To niezwykle ważna strategia.
Może zdarzyć się, że oskarżony rzeczywiście dopuścił się określonego czynu wspólnie z innymi osobami, ale brak podstaw do przypisania mu dodatkowo udziału w zorganizowanej grupie przestępczej.
Nasze case studies pokazują, że takie rozróżnienie może mieć bardzo konkretne konsekwencje dla końcowego wyroku.
Czy możliwe jest uniewinnienie od art. 258 KK?
Tak.
Sam fakt postawienia zarzutu z art. 258 k.k. nie przesądza o odpowiedzialności.
Prokuratura musi wykazać znamiona przestępstwa, a Sąd ocenia zgromadzone dowody.
Uniewinnienie może być możliwe m.in. wtedy, gdy nie udowodniono:
- istnienia zorganizowanej struktury,
- świadomości oskarżonego, że taka grupa istnieje,
- świadomego udziału oskarżonego w jej działalności,
- lub gdy dowody przedstawione przez oskarżenie nie pozwalają na przypisanie czynu w sposób wymagany w procesie karnym.
Co bardzo istotne:
uniewinnienie od art. 258 k.k. nie musi oznaczać uniewinnienia od wszystkich innych zarzutów.
Możliwe jest wyeliminowanie odpowiedzialności za zorganizowaną grupę przy jednoczesnym pozostawieniu odpowiedzialności za konkretne inne przestępstwa.
Z praktyki kancelarii – uniewinnienie od grupy i zamiast pozbawienia wolności grzywna
Dobrym przykładem jest kolejna sprawa prowadzona przez obronę na etapie apelacyjnym.
Sąd I instancji uznał klientkę za winną m.in. udziału w zorganizowanej grupie przestępczej z art. 258 § 1 k.k.
Wymierzono jej również karę pozbawienia wolności.
Obrona wniosła apelację.
Sąd Apelacyjny uniewinnił klientkę od zarzutu z art. 258 § 1 k.k.
Jednocześnie wyeliminował działanie w ramach zorganizowanej grupy z opisu pozostałego czynu i zmienił jego kwalifikację prawną.
Konsekwencja była bardzo istotna:
zamiast kary pozbawienia wolności Sąd wymierzył klientce karę grzywny.
CASE STUDY: Uniewinnienie od art. 258 k.k. po apelacji – zamiast kary pozbawienia wolności grzywna
To dobrze pokazuje, dlaczego obrona przed zarzutem udziału w zorganizowanej grupie może mieć znaczenie również wtedy, gdy materiał dowodowy nie pozwala na kwestionowanie wszystkich pozostałych zarzutów.
Art. 258 KK a tymczasowe aresztowanie
W sprawach dotyczących zorganizowanych grup przestępczych stosunkowo często pojawia się wniosek o zastosowanie tymczasowego aresztowania.
Nie oznacza to jednak, że sam zarzut z art. 258 k.k. automatycznie uzasadnia areszt.
Każdorazowo muszą istnieć ustawowe przesłanki zastosowania środka zapobiegawczego.
Obrona może kwestionować m.in.:
- stopień uprawdopodobnienia popełnienia przestępstwa,
- realność obawy matactwa,
- obawę ucieczki lub ukrywania się,
- znaczenie grożącej kary,
- proporcjonalność dalszej izolacji,
- możliwość zabezpieczenia postępowania w inny sposób.
Opisany wcześniej przypadek z praktyki kancelarii pokazuje, że również przy zarzucie art. 258 k.k. możliwe jest skuteczne zakwestionowanie tymczasowego aresztowania.
Art. 259 KK – kiedy uczestnik grupy może nie podlegać karze?
Z art. 258 k.k. bezpośrednio związany jest art. 259 k.k.
Przewiduje on szczególną możliwość niepodlegania karze przez osobę uczestniczącą w grupie lub związku, jeżeli spełni ona warunki określone w ustawie.
To rozwiązanie wymaga bardzo ostrożnej analizy konkretnej sytuacji.
Decyzja o podjęciu współpracy z organami ścigania może mieć daleko idące konsekwencje procesowe, dlatego nie powinna być podejmowana pochopnie ani bez wcześniejszej analizy przez obrońcę.
Co zrobić po otrzymaniu zarzutu z art. 258 KK?
Przede wszystkim nie należy podejmować samodzielnych prób „wyjaśniania sprawy” z innymi podejrzanymi.
Kontaktowanie się z nimi po zatrzymaniu innych osób albo po uzyskaniu informacji o postępowaniu może zostać później przedstawione jako argument dotyczący obawy matactwa.
W pierwszej kolejności trzeba ustalić:
- dokładną treść zarzutów,
- okres rzekomego udziału w grupie,
- rolę przypisywaną podejrzanemu,
- osoby, z którymi prokuratura go łączy,
- dowody mające potwierdzać istnienie grupy,
- dowody mające potwierdzać jego świadomy udział,
- czy prokurator zamierza wystąpić o tymczasowe aresztowanie.
Dopiero na podstawie materiału sprawy można zdecydować o właściwej strategii procesowej.
Adwokat w sprawie o art. 258 KK – Wrocław
Sprawy dotyczące art. 258 k.k. i zorganizowanych grup przestępczych należą zwykle do najbardziej rozbudowanych postępowań karnych.
Wymagają analizy nie tylko zarzutów, ale często ogromnej ilości materiału: podsłuchów, billingów, danych z telefonów, wiadomości, przepływów finansowych oraz zeznań i wyjaśnień wielu osób.
Z perspektywy adwokata karnego kluczowe jest jednak zawsze pytanie:
co konkretnie materiał ten udowadnia wobec naszego klienta?
Prowadzimy obronę w sprawach dotyczących art. 258 k.k. zarówno na etapie postępowania przygotowawczego, postępowań dotyczących tymczasowego aresztowania, procesu przed Sądem I instancji, jak i postępowań apelacyjnych.
W opisanych wyżej sprawach działania obrony prowadziły m.in. do:
- uchylenia tymczasowego aresztowania bez zastosowania innych środków zapobiegawczych,
- uniewinnienia od zarzutu udziału w zorganizowanej grupie przestępczej,
- wyeliminowania działania w grupie z opisów pozostałych czynów,
- zmiany kary pozbawienia wolności na karę grzywny.
Każda sprawa jest jednak inna, a wcześniejsze rezultaty nie stanowią gwarancji uzyskania analogicznego rozstrzygnięcia w innym postępowaniu.
FAQ – art. 258 KK i zorganizowana grupa przestępcza
Co to jest art. 258 KK?
Art. 258 k.k. dotyczy udziału w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, a także kwalifikowanych postaci takiego zachowania i kierowania lub zakładania takich struktur.
Ile grozi za art. 258 § 1 KK?
Za podstawowy typ udziału w zorganizowanej grupie albo związku grozi od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.
Ile osób musi liczyć zorganizowana grupa przestępcza?
W orzecznictwie przyjmuje się, że zorganizowana grupa obejmuje co najmniej trzy osoby. Sama liczba osób nie wystarcza jednak do zastosowania art. 258 k.k. Konieczny jest odpowiedni element organizacyjny.
Czy trzy osoby popełniające razem przestępstwo tworzą zorganizowaną grupę?
Nie automatycznie. Współsprawstwo kilku osób i zorganizowana grupa przestępcza są odrębnymi konstrukcjami. Dla art. 258 k.k. konieczne jest wykazanie dodatkowych cech zorganizowania.
Czy muszę znać wszystkich członków grupy?
Nie. W rozbudowanej strukturze uczestnik nie musi znać osobiście każdego członka. Konieczne jest jednak wykazanie jego świadomego udziału w grupie.
Czy można dostać art. 258 KK bez popełnienia innego przestępstwa?
Tak. Sam świadomy udział w zorganizowanej grupie albo związku mających przestępczy cel jest odrębnym czynem zabronionym.
Czy wykonywanie poleceń oznacza udział w zorganizowanej grupie?
Nie automatycznie. Konieczne jest ustalenie całokształtu okoliczności, w szczególności świadomości oskarżonego i rzeczywistego charakteru jego udziału.
Czy zeznania jednego współpodejrzanego wystarczą do skazania?
Każdy taki dowód podlega ocenie Sądu. W sprawach, w których istotnym dowodem jest pomówienie współpodejrzanego, szczególne znaczenie ma analiza jego wiarygodności, konsekwencji relacji oraz jej potwierdzenia przez pozostałe dowody.
Czy możliwe jest uniewinnienie od art. 258 KK?
Tak. W naszej praktyce prowadziliśmy postępowania, w których po apelacji obrońcy Sąd Apelacyjny uniewinniał klientów od zarzutu z art. 258 § 1 k.k.
Czy można zostać uniewinnionym od grupy, ale skazanym za inne przestępstwo?
Tak. Odpowiedzialność z art. 258 k.k. jest odrębna od odpowiedzialności za konkretne czyny. W jednej z prowadzonych przez nas spraw Sąd Apelacyjny uniewinnił klienta od udziału w grupie i jednocześnie wyeliminował działanie w grupie z opisów pozostałych czynów.
Czy przy art. 258 KK stosuje się tymczasowe aresztowanie?
Może zostać zastosowane, ale sam zarzut udziału w zorganizowanej grupie nie oznacza automatycznie konieczności tymczasowego aresztowania. W jednej z prowadzonych przez nas spraw Sąd Apelacyjny po zażaleniu obrońcy uchylił areszt i nie zastosował żadnego innego środka zapobiegawczego.
Jak bronić się przed art. 258 KK?
Obrona powinna koncentrować się przede wszystkim na tym, czy rzeczywiście istniała zorganizowana grupa oraz czy prokuratura jest w stanie udowodnić świadomy udział konkretnego oskarżonego w tej strukturze. Konieczna jest następnie szczegółowa analiza dowodów dotyczących właśnie tej osoby.
