Case study: art. 200 § 1 k.k. – nadzwyczajne złagodzenie kary i zawieszenie

Problem: ustawowe minimum kary

Kolejna ze spraw prowadzonych przez Kancelarię dotyczyła oskarżenia o popełnienie przestępstwa z art. 200 § 1 k.k., a więc czynu przeciwko wolności seksualnej i obyczajności popełnionego wobec osoby małoletniej poniżej 15 roku życia. Jest to przestępstwo zagrożone surową odpowiedzialnością karną, a w realiach prowadzonej sprawy dolna granica ustawowego zagrożenia wynosiła 2 lata pozbawienia wolności.

Oznaczało to, że bez zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary punktem wyjścia dla sądu była kara co najmniej 2 lat pozbawienia wolności. Ze względu na wysokość ustawowego minimum zasadnicze znaczenie dla obrony miało więc nie tylko przekonanie sądu do możliwie łagodnego potraktowania oskarżonego, lecz przede wszystkim wykazanie, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek pozwalający na zastosowanie art. 60 k.k.

Strategia obrony i postawa oskarżonego

W przeciwieństwie do spraw, w których podstawą nadzwyczajnego złagodzenia kary jest współpraca z organami ścigania i przekazanie informacji dotyczących innych osób, w tym przypadku przyjęta strategia koncentrowała się przede wszystkim na postawie oskarżonego wobec pokrzywdzonej i samego popełnionego czynu.

Istotne znaczenie miały szczera skrucha, przeproszenie pokrzywdzonej oraz doprowadzenie do pojednania. Okoliczności te pozwalały wykazywać, że wymierzenie kary w granicach przewidzianych normalnie przez ustawę prowadziłoby w konkretnych realiach sprawy do sankcji niewspółmiernie surowej. Nie chodziło przy tym wyłącznie o samo formalne wypowiedzenie przeprosin. Dla obrony istotne było przedstawienie sądowi całokształtu zachowania oskarżonego po zdarzeniu oraz wykazanie rzeczywistej zmiany jego postawy.

Ta sprawa pokazuje tym samym zupełnie inne praktyczne zastosowanie art. 60 k.k. niż przypadek współpracy z organami ścigania. Nadzwyczajne złagodzenie kary może bowiem znajdować uzasadnienie również w szczególnych okolicznościach konkretnej sprawy, w tym w postawie sprawcy po popełnieniu przestępstwa, jego relacji z pokrzywdzonym, pojednaniu oraz naprawieniu – w takim zakresie, w jakim jest to możliwe – następstw własnego zachowania.

Przyjęta przez obronę argumentacja została uwzględniona. Sąd zastosował art. 60 § 6 pkt 3 k.k. i zamiast kary rozpoczynającej się od ustawowego minimum 2 lat pozbawienia wolności wymierzył oskarżonemu karę 1 roku pozbawienia wolności.

Rozstrzygnięcie: rok pozbawienia wolności w zawieszeniu

Na tym jednak znaczenie zastosowania art. 60 k.k. się nie zakończyło. Obniżenie kary do jednego roku otworzyło możliwość jej warunkowego zawieszenia. Ostatecznie sąd zawiesił wykonanie orzeczonej kary na 3-letni okres próby.

Rezultat był więc zasadniczy: przy przestępstwie, za które oskarżonemu groziła kara rozpoczynająca się od 2 lat pozbawienia wolności, sprawa zakończyła się karą 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Oskarżony nie trafił do zakładu karnego.

Sąd orzekł jednocześnie środki karne związane m.in. z zakazem kontaktowania i zbliżania się do pokrzywdzonej oraz nawiązkę w wysokości 10.000 zł. Pokazuje to, że nadzwyczajne złagodzenie kary nie oznacza braku odpowiedzialności za popełniony czyn. Pozwala natomiast – w wyjątkowych i odpowiednio uzasadnionych okolicznościach – na takie ukształtowanie sankcji, aby uwzględniała ona nie tylko charakter przestępstwa, lecz również indywidualną sytuację sprawcy, jego zachowanie po czynie, skruchę oraz pojednanie z pokrzywdzonym.

Sprawa jest dobrym przykładem tego, że przy art. 60 k.k. nie istnieje jedna uniwersalna strategia obrony. W jednym postępowaniu decydujące znaczenie może mieć współpraca z organami ścigania, w innym – tak jak tutaj – szczególne okoliczności sprawy oraz działania podjęte już po popełnieniu czynu. W obu przypadkach praktyczny efekt nadzwyczajnego złagodzenia może być jednak podobny: zejście poniżej ustawowego minimum i stworzenie możliwości uniknięcia bezwzględnego pozbawienia wolności.

Wyrok wydał Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu, V Wydział Karny, 26 maja 2026 r. Sąd orzekł także trzyletni zakaz wykonywania zawodów związanych z wychowaniem, edukacją i leczeniem małoletnich, zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej na mniej niż 50 metrów oraz zakaz przebywania w odległości mniejszej niż 100 metrów od jej miejsca zamieszkania. Obciążył też oskarżonego kosztami sądowymi.

Wskazane minimum 2 lat dotyczy przepisów mających zastosowanie w tej sprawie. Opis wyroku nie oznacza, że identyczne granice kary mają zastosowanie do każdego obecnego zarzutu z art. 200 § 1 k.k.

Art. 60 k.k. – zasady i inne przykłady

Podstawy, warunki oraz skutki tej instytucji wyjaśnia poradnik nadzwyczajne złagodzenie kary – art. 60 k.k..

Inny sposób zastosowania tej instytucji przedstawia case study: art. 60 § 3 k.k. w sprawie grupy przestępczej.

Pomoc obrońcy

Adwokat od spraw karnych pomaga ocenić materiał dowodowy i konsekwencje dostępnych strategii procesowych. Dobór argumentacji wymaga indywidualnej analizy sprawy.