Case study: art. 60 k.k. – kara w zawieszeniu w sprawie grupy przestępczej

Problem i zarzuty

Jedna ze spraw prowadzonych przez Kancelarię dotyczyła rozbudowanego, wieloosobowego i wielowątkowego postępowania karnego, w którym klientowi zarzucono m.in. udział w zorganizowanej grupie przestępczej z art. 258 § 1 k.k. oraz popełnienie przestępstw określonych w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii.

Sytuacja procesowa klienta od początku była poważna. Charakter stawianych mu zarzutów oraz przyjęta kwalifikacja prawna powodowały, że w przypadku skazania bez zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary należało liczyć się z karą co najmniej 3 lat pozbawienia wolności. Nie chodziło więc o abstrakcyjne zagrożenie wynikające wyłącznie z górnej granicy ustawowego wymiaru kary, ale o realne ryzyko orzeczenia wieloletniej, bezwzględnej kary pozbawienia wolności.

Wieloosobowe postępowanie i strategia obrony

Dodatkową trudnością był charakter samego postępowania. Sprawa obejmowała wiele osób, liczne zarzuty oraz obszerny materiał dowodowy. W tego rodzaju postępowaniach sytuacji jednego podejrzanego nie można analizować w oderwaniu od decyzji procesowych podejmowanych przez pozostałe osoby. Wyjaśnienia jednego z podejrzanych mogą bowiem wpływać na sytuację kolejnych, a wraz z rozwojem postępowania możliwości przyjęcia określonej strategii obrony mogą ulegać istotnej zmianie.

W tej konkretnej sprawie miało to szczególne znaczenie, ponieważ praktycznie wszyscy uczestnicy postępowania zdecydowali się na współpracę z organami ścigania i skorzystanie z możliwości, jakie daje art. 60 k.k. Przy ustalaniu dalszej strategii obrony należało więc brać pod uwagę nie tylko materiał dowodowy istniejący na początku postępowania, ale również informacje przekazywane organom ścigania przez pozostałych podejrzanych.

Skorzystanie z dobrodziejstwa art. 60 k.k., szczególnie gdy wiąże się z przekazaniem organom ścigania informacji dotyczących innych osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa, niejednokrotnie jest negatywnie postrzegane przez samych podejrzanych oraz ich otoczenie. Tego elementu nie można ignorować podczas rozmowy z klientem. Jednocześnie zadaniem obrońcy nie jest dokonywanie środowiskowej czy moralnej oceny takiej decyzji, lecz przedstawienie klientowi wszystkich dostępnych możliwości procesowych oraz rzeczywistych konsekwencji każdej z nich.

Decyzja o skorzystaniu z art. 60 k.k. powinna być zatem poprzedzona szczegółową analizą sytuacji procesowej. Należy ocenić przede wszystkim siłę zgromadzonego materiału dowodowego, zakres informacji posiadanych przez klienta, treść wyjaśnień pozostałych podejrzanych, etap postępowania oraz rzeczywistą możliwość uzyskania nadzwyczajnego złagodzenia kary. Dopiero zestawienie tych elementów pozwala odpowiedzieć na pytanie, czy współpraca z organami ścigania rzeczywiście leży w interesie konkretnej osoby.

Rozstrzygnięcie sądu

W opisywanej sprawie przyjęta strategia doprowadziła do zastosowania wobec klienta nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 60 k.k. Za poszczególne czyny wymierzone zostały kary poniżej poziomu, który groził oskarżonemu bez zastosowania tej instytucji.

Ostateczny rezultat postępowania był dla klienta szczególnie istotny. Pomimo tego, że punktem wyjścia było realne zagrożenie karą co najmniej 3 lat pozbawienia wolności, sąd wymierzył klientowi karę łączną jednego roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres dwóch lat próby.

W praktyce oznaczało to zasadniczą zmianę sytuacji klienta: zamiast co najmniej 3 lat bezwzględnego pozbawienia wolności postępowanie zakończyło się karą pozbawienia wolności w zawieszeniu. Klient nie trafił do zakładu karnego.

Wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy, III Wydział Karny, z 10 grudnia 2025 r. przewiduje również karę łączną grzywny: 120 stawek dziennych po 50 zł, czyli 6000 zł, nawiązkę 1000 zł, dozór kuratora oraz obowiązek informowania sądu o przebiegu próby. Zawieszenie wykonania kary nie oznaczało braku pozostałych obowiązków.

Znaczenie sprawy

Przykład ten pokazuje jednocześnie, dlaczego w sprawach, w których potencjalnie może znaleźć zastosowanie art. 60 k.k., tak duże znaczenie ma możliwie wczesne ustalenie strategii obrony. Nie w każdej sprawie współpraca z organami ścigania będzie rozwiązaniem korzystnym i nie każda przekazana informacja prowadzi automatycznie do nadzwyczajnego złagodzenia kary. Jeżeli jednak spełnione są ustawowe przesłanki, a decyzja zostanie podjęta po analizie całego materiału dowodowego i sytuacji pozostałych uczestników postępowania, art. 60 k.k. może mieć fundamentalne znaczenie dla końcowego wymiaru kary – włącznie z różnicą pomiędzy wieloletnim pobytem w zakładzie karnym a pozostaniem na wolności.

Art. 60 k.k. – zasady i inne przykłady

Podstawy, warunki oraz skutki tej instytucji wyjaśnia poradnik nadzwyczajne złagodzenie kary – art. 60 k.k..

Inny sposób zastosowania tej instytucji przedstawia case study: nadzwyczajne złagodzenie kary przy art. 200 § 1 k.k..

Pomoc obrońcy

Adwokat od spraw karnych pomaga ocenić materiał dowodowy i konsekwencje dostępnych strategii procesowych. Dobór argumentacji wymaga indywidualnej analizy sprawy.